عوامل موثر بر كيفيت پوست شتر مرغ... سن يا‎ ‎تغذيه؟

Influences of Ostrich Skin Quality . . . Age or Nutrition
By: Fiona Benson, Blue Mountain International
Daryl Holle, Blue Mountain Feeds, Inc.
‎
‎"‎متخصصين به پرورش دهندگان می گویند كه شتر مرغ ها مي‎ ‎توانند در سن 9 ماهگي به وزن كشتار برسند. پرنده اي كه 9 ‏ماه سن دارد نمي تواند چرم‎ ‎قابل قبولي توليد كند. سن توصيه شده براي كشتار، حداقل 13 ماهگي مي باشد. مايل به‎ ‎ذكر ‏مي باشم كه اكنون متخصصين تغذيه بر اساس اهداف كوتاه مدتشان وزن را به عنوان‎ ‎يكي از عوامل موثر بر ضرر و زيان وارده ‏بركيفيت محصولات خام بخصوص پوست و پر در نظر‎ ‎مي گيرند‎."
‎
‎
‎
اين مقاله با هدف بحث درباره برخي از عوامل و متغيرهاي موثر و‎ ‎تعيين اينكه آيا واقعا ثابت شده است كه پرندگاني كه در ‏سنين پايين كشتار مي شوند هم‎ ‎مي توانند پوستهاي قابل قبولي براي عرضه به بازار توليد كنند يا نه و اينكه سن،‎ ‎معيار ‏خوبي براي اين مورد نيست بلكه اين بلوغ است كه باعث توسعه خوب چرم مي گردد و‎ ‎توسط عوامل تغذيه اي و مديريت ‏تغذيه مزرعه كنترل مي شود نوشته شده‎ ‎است‎.
‎
مواد و روشها‎
تعدادي از پرندگان به منظور مشاهده پاسخ‎ ‎عملكردشان در مقابل جيره هاي‎ B.M ‎در آفريقاي جنوبي پرورش داده شدند. اولين ‏جوجه هاي‎ ‎حاصل از توليد خود من از نوامبر 2000 نگهداشته شدند. اين جوجه ها به طور مصنوعي از‎ ‎تخم هاي حاصل از ‏مولدين خود ما متولد شدند. اين مولدين خود جوجه هايي يك روزه با‎ ‎وزن 50 كيلوگرم بودند. جوجه ها در زمان تولد علامت ‏گذاري شدند و در گله باقي‎ ‎ماندند. در اين مطالعه از هيچ پرنده برتر از نظر ژنتيكي استفاده نشد. 36 جوجه 8 تا‏‎ 24 ‎ماهه ‏كشتار شدند ( 35 هفتگي تا 60 هفتگي). 2 جوجه از آنها در نوامبر 2001 كشتار‏‎ ‎شدند و بقيه در ژانويه 2002. هر پوست ‏جداگانه به صورت الكترونيكي علامت گذاري شد و‎ ‎توسط شماره منحصر به فردي مشخص شد.مطالعه ديگري شامل 10 پرنده ‏از تخم در آمده در‎ ‎نيمه دوم زمستان، جولاي و آگوست 2001 كه مرطوب ترين ماههاي ركوردگيري شده در 44 سال‏‎ ‎اخير بودند، ‏انجام شد‎.
با توجه به اينكه با امكانات موقتي كار مي كرديم، شرايطي‎ ‎كه جوجه ها در آن پرورش يافتند، بسيار از شرايط ايده آل فاصله ‏داشت و بطور كلي براي‎ ‎شرايط آن زمستان مرطوب ناكافي بود. اين گله بخصوص مجبور بود زمان زيادي را در محوطه‎ ‎اي تاريك ‏و بسته به مدت 8 هفته به دليل شرايط مرطوب، سر كند. اين تنش به مقداري بود‎ ‎كه ميزان مصرف غذا را به 50% ميزان ‏مصرف نرمال در آن سن كاهش داده بود و همچنين‎ ‎جوجه ها شروع به نوك زدن به پرها كردند. اين شرايط باعث بوجود آمدن ‏جوجه هايي ناقص‎ ‎و زير حد نرمال مي گردند. در ماه سوم نوك زدن به پرها متوقف شد اما هنوز به وضوح‎ ‎زير وزن مورد نظر ‏دراين سن بودند‎.
در ماه هفتم دوباره نوك زني به پرها ناگهان از‎ ‎سر گرفته شد. از آنجايي كه من هر روز درگير كار نبودم، نمي توانم بگويم آيا ‏عامل‎ ‎تنش زايي دوباره باعث برگشت اين عادت قديمي شده است يا خير اما حدس مي زنم علت بدين‎ ‎صورت بوده از آنجايي ‏كه نمي شد از اين جوجه ها بعنوان مولد استفاده كرد آنها را‎ ‎براي كشتار در فوريه 2002 فرستاديم. بنابراين اين جوجه ها نه ‏تنها فقط 8 ماه سن‏‎ ‎داشتند، بلكه از ضعف شرايط آغازين نيز به دليل شرايط بد محيطي رنج مي بردند. از‎ ‎مقاطع مختلف رشد ‏پرندگان و نيز پوستهاي پس از كشتار عكس برداري شد. مطالعه صورت‎ ‎گرفته روي پرندگاني كه تحت شرايط مختلف مديريتي ‏پرورش يافته بودند نشان دهنده متغير‎ ‎بودن پر در آوري بود كه نمي توانست تنها تحت تاثير عامل سن پرنده باشد‎.
‎
نتايج‎
پرندگاني كه تحت جيره هاي‎ B.M ‎پرورش يافته بودند، به وضوح‎ ‎رشد پر خوبي داشتند. تفاوتهايي در داخل گروههاي سني ‏يكسان از دوره اي به دوره ديگر‎ ‎مشاهده مي شود كه مي تواند به دليل عوامل مديريتي باشد كه بعدا در مورد آن بحث‎ ‎خواهيم كرد. در زمان طبقه بندي پوست ها از دباغ خواسته شد تا براي هر پوست بر اساس‎ ‎ميزان توسعه فوليكولهاي آن ‏دسته بندي انجام دهد. او 4 كلاس را در نظر گرفت. كلاس 1‏‎ ‎را كه نشان دهنده وضعيت مطلوب و كلاس 4 كه در آن ‏فوليكولهاي خيلي كوچك بودند در حدي‎ ‎كه ميزان پرداختي به كشاورز بسيار اندك مي شد. او گزارش داد بيشترين پوستهايي ‏كه در‎ ‎كلاس 4 قرار داده است مربوط به دوره هايي مي شوند كه در ماه 9 و 10 كشتار شده‏‎ ‎بودند‎.
‎
‎
‎
‎
ميانگين كلاس پوستها 6/1 برای جوجه هاي 10 ماهه بود و پايين تر‎ ‎از 10 ماهه ها ميانگين 7/1 داشتند. پوستهاي كلاس 3، ‏‏9×1‏‎ mth ‎، ‏‎10 × 2 mth ‎، ‏‎11×1 mth ‎، ‏‎12× 1 mth ‎، ‏‎14 × 1 mth ‎بودند. اين امر به وضوح نشان مي دهد كه سن عامل ‏تعيين‎ ‎كننده نمي باشد. تمامي پوستها رشد فوليكول و اندازه پر خوبي داشتند. يكي از موارد‎ ‎جالب، مورد 14× 1‏‎ mth ‎بود. ‏پرها پهن تر و با برجستگي كمتر بودند، عاملي كه معمولا‎ ‎باعث حذف مولد ها و يا پرنده هايي مي گردد كه بسيار پير تر از 14 ‏ماه سن مي باشند‎. ‎اندازه پوست معمولا مشكلي است كه در هنگام كشتار پرندگان جوان با آن مواجهيم‎. ‎پرندگان 10 ماهه و ‏جوانتر ميانگين 54/15 فوت مربع پوست دارند. تمامي پوستهايي كه‎ ‎بالاتر از اندازه حد اقل را در دسته و كلاس‎ A ‎قرار مي ‏دهيم. (بزرگتر از 14 فوت‏‎ ‎مربع). ميانگين گروهبندي ها، كلاس 2 بود. يكي از پوستها در اين گروه نتوانست‎ ‎استانداردهاي لازمه ‏را براي رشد و توسعه فوليكولها كسب كند. ميانگين اندازه پوستها‎ 27/14 ‎فوت مربع بود و يكي از پوستها نتوانست نمره‎ A ‎را ‏كسب كند. نكته ارزشمند اين‎ ‎گروه اين بود كه عليرغم شروع كند در زمان مطلوب در مورد ضريب تبديل مواد غذايي‎ ‎ميانگين ‏وزن لاشه هاي اين گروه پايين و به ميزان 18/40 كيلوگرم بود اين ميانگين در‏‎ ‎مورد پرنده هاي كشتاري آفريقاي جنوبي براي ‏پرنده هاي 5 و 6 ماهه صدق مي‏‎ ‎كرد‎.
‎
بحث‎
مي دانيم كه تعدادي از توليد كنندگان با موفقيت پرندگان‎ ‎جواني را به سن كشتار مي رسانند كه پوستهاي قابل قبولي از نظر ‏رشد فوليكولها توليد‎ ‎مي كنند. اقتصاد پرورش پرنده هاي كشتاري 9 و 10 ماهه در مقايسه با نگهداري آنها‏‎ ‎براي سنين 12 و ‏‏14 ماهگي بسيار معني دار و فاحش مي باشد. از آنجايي كه پرندگان 50‏‎ ‎تا 90 درصد غذاي بيشتر در طول اين مدت اضافي ‏مصرف مي كنند، اين اختلاف بوجود مي‎ ‎آيد. همچنين نيازمند تاسيسات و حصاربندي اضافي نيز براي نگهداري اين پرندگان مي‎ ‎باشيم. پرندگاني كه تحت اين شرايط پرورش، گوشت بيشتري توليد مي كنند، سود حاصله از‎ ‎توليد گوشت به دليل كاهش ‏هزينه هاي فرآيندي گوشت، افزايش مي يابد‎.
دليل منظور‎ ‎كردن سن بعنوان عامل كليدي براي بلوغ پوست اين است كه ساير موارد موثر براي رشد‎ ‎پرندگان دراين صنعت به ‏خوبي شناخته نشده اند. دليل دوم، سطح تغذيه مي باشد. حتی اگر‎ ‎كشاورزان از جيره هاي يكساني استفاده كنند، مثلا ‏‏2% تفاوت درميزان پروتئين يونجه‎ ‎مورد استفاده، باعث نتايج متفاوتي خواهد شد‎.
يونجه اي كه حاصل از يك برداشت تميز‎ ‎باشد در مقايسه با يونجه اي كه مخلوط با علف و بذور باشد، نتايج متفاوتي در بر‎ ‎خواهد داشت. شترمرغها بسيار حساس نسبت به تغييرات كوچك مي باشند. همانطور كه در‎ ‎گروه 2 اين مطالعه ملاحظه ‏شد، عوامل محيطي مي توانند تاثير معني داري بر رشد و‎ ‎توسعه داشته باشند. اگر تغذيه پايه صحيح باشد، رشد فوليكولها را ‏مي توان به حد‎ ‎مطلوب رسانيد‎.
اين اطلاعات دركنار منظور داشتن عامل سن در آفريقاي جنوبي باعث‎ ‎بهبود كيفيت پوست شد. برخي از كشاورزان جيره هاي ‏خود را مخلوط كردند و بسياري نيز‎ ‎از جيره هاي تجاري استفاده كردند. قوانين تغذيه اي آفريقاي جنوبي بدين صورت است كه‎ ‎عوامل كنترل كننده زيادي وجود ندارند. يك كشاورز ممكن است فكر كند از دوره اي به‎ ‎دوره ديگر و از سالي به سال ديگر از ‏فرمولاسيون يكساني استفاده مي كند. استفاده از‎ ‎مواد مختلف مغذي از دوره اي به دوره ديگر به منظور تحصيل همان سطوح ‏مواد مغذي پايه‎ ‎باعث عملكردهاي مختلف پرنده مي گردد. كشاورزي كه روزي 3 بار به پرندگانش غذا مي دهد‏‎ ‎در مقايسه با ‏ديگري كه همان غذا را منتها روزي يك بار مي دهد، نتايج متفاوتي بدست‎ ‎مي آورد‎.
جوجه ها در شكل 1، 2، 5 تحت جيره هايي رشد يافتند كه گمان برده مي شد‏‎ ‎يكسان هستند. تفاوت در رشد پرها به علت ‏عوامل مديريتي زیر بود‎:
‎• ‎مديريت جوجه‎ ‎هاي تازه از تخم درآمده كه نرخ رشد را در هفته هاي آغازين تحت تاثير قرار مي داد‎.
‎• ‎محيط، تنوع در كيفيت يونجه مورد استفاده در جيره ها و تجربه پرورش دهندگان‎ ‎جوجه ها‎
جوجه ها‎ ‎در شكل 3 ، 4 ماهه و در شكل 4، 11 ماهه هستند. واضح است كه جوجه‎ ‎هاي شكل 4، اگر خوب نگهداري شوند. ‏مي توانند بسيار سريعتر از جوجه هاي شكل 3 به‏‎ ‎بلوغ برسند. جوجه هاي شكل 3 نمونه هاي خوبي از جوجه هاي 3-4 ‏ماهه اي هستند كه‎ ‎امروزه همه جا مي بينيم. زماني كه جزئيات عوامل تغذيه اي كه باعث تفاوت بين كيفيت‎ ‎پوست در سنين ‏آغازين مي گردد را بدانيم، مي توانيم به راحتي تشخيص دهيم چرا مي توان‎ ‎شترمرغهايي براي كشتار زودهنگام و داراي ‏پوست هاي قابل قبول توليد كرد‎. Daryl Holle ‎از شركت‎ B. M ‎جيره هايي داشت كه سالهاي سال مورد استفاده بود و باعث ‏بلوغ زودرس در‎ ‎سنين پايين مي شد. او اين كار را با استفاده از مطالعه دقيق و استفاده از مواد‎ ‎غذايي خاص، پروتئين ها، مواد ‏معدني، مواد معدني كمياب، ويتامينها و افزودنيهاي‎ ‎طبيعي انجام مي داد. فرمولاسيون‎ . M . B ‎بر اساس فوليكولهاي با رشد ‏سريع و رشد پر‎ ‎همراه با پوستهايي با الاستيسيته بالاتر و مقاومتر طراحي شده است. تمامي اين موارد‎ ‎با هم باعث افزايش ‏كيفيت پوست ها مي گردد‎.
‎
‎
‎
‎
نتيجه گيري‎
مدارك نشان مي دهد كه ارزيابي پوست‎ ‎پرندگاني كه با جيره هاي‎ B.M ‎تغذيه شده اند، اثرات تغذيه اي خوبي داشته است. ‏مطالعه‎ ‎ثابت مي كند كه اثرات خاص تغذيه اي بر رشد فوليكولها و كيفيت پوستها تاثير مي‎ ‎گذارد. با تغذيه اي خاص، مي توان ‏بهره هاي اقتصادي بالاتر داشت‎.
پرنده هايي كه‎ ‎اينچنين پرورش يابند، محصول گوشت بيشتری توليد مي كنند. گوشتي كه حاصل رشد سريع‎ ‎عضلات باشد، ‏لطيف تر، با رنگ و بوي بهتر مي باشد. همچنين مي توان تعداد كمتري مولد‎ ‎داشت، باروري و از تخم در آوري را افزايش داد. ‏افزايش درآمد حاصل از پوست، گوشت و‎ ‎نيز تعداد بيشتر پرندگان كشتاري، در حاليكه مخارج را پايين آورده ايم، مسير سود‎ ‎آوري اين صنعت مي باشد. اكنون زمان اين فرا رسيده است كه اكثريت عوامل اين صنعت اين‎ ‎واقعيت را تشخيص دهند و به ‏سوي اهداف معين شده و قابل حصول حركت نمايند‎.
‎
‎
‎
شکل 5. جوجه های 32 هفته سیاه آفریقایی‎
‎
Reference: [1] Kriek, F Japan’s Economy, IOA Leather Conference, Hong Kong, March 2001‎